Obniżenie linii obrony nie jest lekiem na całe zło

Po przegranych przez Barcelonę meczach, w dyskusjach kibiców jak bumerang powraca temat (zbyt) wysoko ustawionej linii obrony. Zdaniem wielu, to właśnie ta decyzja Hansiego Flicka powoduje tracenie przez Barçę tak dużej liczby bramek. Czy jednak sprawa jest naprawdę aż tak prosta?

Znane angielskie powiedzenie głosi: Fool me once, shame on you; fool me twice, shame on me (Oszukaj mnie raz - twoja wina. Oszukaj mnie po raz drugi - moja wina). Odnosi się ono do braku nauki na błędach. Morał jest prosty - jeżeli ktoś się na nich nie uczy, to sam jest sobie winny.

Nie da się ukryć, że przeciwnicy Blaugrany rzeczywiście zbyt często mają okazję, by wykorzystać fakt, że defensorzy Barçy są ustawieni niezwykle wysoko. Ile razy widzieliśmy już prosty, trzystopniowy schemat: 1) piłka do skrzydłowego, pilnującego linii spalonego, 2) dogranie przecinające pole karne, 3) uderzenie na bramkę z centralnego sektora boiska? Atlético wykorzystało to w niezwykle spektakularny sposób, ale przecież bramki tracone przez podopiecznych Hansiego Flicka nie tylko wczoraj wyglądały, jakby rywale zastosowali metodę kopiuj-wklej.

Rozwiązanie zdaje się narzucać samo. Skoro Barça regularnie traci bramki przez wysoko ustawioną linię obrony, to... Dlaczego by jej po prostu nie obniżyć? Cóż, moim zdaniem sprawa nie jest aż taka prosta, jak mogłoby się wydawać. 

Po pierwsze, choć łatwo narzekać na obrońców, to trzeba zwrócić uwagę, że za defensywę odpowiada cała drużyna. Jeżeli napastnicy nie będą wystarczająco intensywnie pracować w pressingu, a pomocnicy natychmiast zamykać linii podań, to rywal będzie miał dużo czasu na komfortowe rozegranie. To praktycznie od razu stawia defensorów na straconej pozycji - zostaje im jedynie pojedynek biegowy z najczęściej rozpędzonym już skrzydłowym rywala. Każda kontra rywala kończy się w istocie rzutem monetą: czy obrońca zdąży załatać dziurę?

Po drugie, na defensorów należy patrzeć nie tylko w fazie obrony, ale także w fazie ataku. Hansi Flick nie ustawia ich przecież tak wysoko dlatego, że lubi się nad nimi znęcać i zmuszać do wykonywania kilkudziesięciometrowych sprintów. Obrońcy Barçy muszą być ustawieni tak daleko od własnej bramki, by być blisko bramki przeciwnika. Truizmem jest stwierdzenie, że Blaugrana przez większość meczu znajduje się w fazie ataku, a nie obrony - a wówczas zadaniem defensorów jest pomaganie zawodnikom ofensywnym w rozbijaniu autobusów, które stawiają przeciwnicy. Mają oni nie tylko "być pod grą" przy rozegraniu, ale także pomóc zawęzić pole gry i móc szybko odzyskać piłkę wysokim pressingiem po stracie. To oczywiste, że nie są się w stanie później teleportować pod własną bramkę. 

Powyższa "analiza" to oczywiście bardzo uproszczone przedstawienie założeń taktycznych. Wydaje się jednak, że kibice często zapominają, że jeżeli linia obrony jest ustawiona tak wysoko, to czemuś to służy. Choć jej obniżenie zapewne rzeczywiście doprowadziłoby do mniejszej liczby traconych bramek, to jednocześnie należy zadać sobie pytanie, jak odbiłoby się to na ofensywnej grze Blaugrany. Dopiero przeprowadzenie bilansu zysków i strat może nam dać odpowiedź na pytanie, czy Barça rzeczywiście skorzystałaby, gdyby obrońcy nie byli ustawieni tak wysoko. Sytuacja nie jest czarno-biała, jak mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Najczęściej, jak przy budowie postaci w grach RPG - zwiększenie jednego parametru, negatywnie może odbić się na innym.  

***

Odnosząc się zaś bezpośrednio do wczorajszego meczu, skoro to on stał się przyczynkiem do tego tekstu należy zauważyć, że choć łatwym celem mogą być obrońcy (i niedziwne, bo choćby występ Alejandro Balde był katastrofalny), to obwinianie ich wyłączną winą za porażkę byłoby niesprawiedliwe. Nie można bowiem zapomnieć, że Barça totalnie przegrała rywalizację w środku pola, a Hansi Flick nie był w stanie odmienić tego nawet ekspresowym zdjęciem z boiska Marca Casadó. Jednoczesna obecność na boisku Ferrana Torresa oraz Roberta Lewandowskiego negatywnie odbiła się na pressingu.

Przede wszystkim jednak, warto zwrócić uwagę nie tylko na tych, którzy wczoraj zagrali, ale także na nieobecnych. Przy braku Raphinhi oraz Pedriego, Blaugrana jednocześnie traci liderów w pressingu pod bramką rywala oraz w środku pola, co siłą rzeczy musi przekładać się nie tylko na zmniejszenie siły ofensywnej, ale także na pogorszenie jakości w obronie. Hiszpański analityk, Albert Blaya, zwrócił uwagę, że bez tych zawodników, problem w bronieniu Barçy leży też w aspekcie fizycznym. Ich nieobecność powoduje, że zespół jest spóźniony, a w efekcie każda strata piłki zamienia się w sytuację dla przeciwnika.

Spójrzcie choćby na bramkę Juliana Álvareza - ale nie na końcówkę akcji, lecz na jej początek. Zobaczcie, jak łatwo Atlético doszło do dogodnej pozycji na skrzydle. Późniejszy gol to już właściwie tylko naturalna konsekwencja braku pressingu ze strony Barçy. 

Być może zatem rzeczywiście akurat wczoraj, biorąc pod uwagę braki kadrowe, Hansi Flick powinien był zmienić założenia taktyczne - te, które przyjął zostały bowiem bezbłędnie odczytane przez Diego Simeone i zwrócone przeciwko Barçy. Tym niemniej, moim zdaniem obniżenie linii obrony nie jest magiczną receptą na wszystko.