"Oto miniatura kraju - myślał - w którym wszystko dąży do spodlenia i wytępienia rasy. Jedni giną z niedostatku. Drudzy z rozpusty. Praca odejmuje sobie od ust, ażeby karmić niedołęgów: miłosierdzie hołduje bezczelnych próżniaków, a ubóstwo nie mogące zdobyć się na sprzęty, otacza się wiecznie głodnymi dziećmi, których największą zaletą jest wczesna śmierć..."

"Strach co tu się stanie za kilka generacyj...A przecie jest proste lekarstwo: praca obowiązkowa - słusznie wynagradzana. Ona jedna może wzmocnić lepsze indywidua, a bez krzyku wytępić złe i...mielibyśmy ludność dzielną, jak dziś mamy zagłodzoną lub chorą..."

"...Uprawialiby w dalszym ciągu swoje rzemiosło, kochaliby się jak ta dwójka, ba, nawet mnożyliby się. Co za piękne, ojczyzno, będziesz miała potomstwo, urodzone i wychowane na tym śmietniku, z matki okrytej wysypką i beznosego ojca..."


"Owszem, tam nawet Ci wyżsi przyciągają do siebie nowe siły. Lecz u nas wyższa warstwa zakrzepłą jak woda na mrozie i nie tylko wytworzyła osobny gatunek, który nie łączy się z resztą, ma do niej wstręt fizyczny, ale jeszcze własną martwotą krępuje wszelki ruch z dołu..."

Przemyślenia Wokulskiego.
Bolesław Prus - Lalka.