@Kgorecki2500
22 czerwca 1941 roku olbrzymia armia niemiecka zaatakowała swojego niedawnego sojusznika rozpoczynając operację Barbarossa. Alianci jak i część strony polskiej (w tym Sikorski) uznali to za świetną okazję by zyskać sojusznika w walce z Hitlerem (oraz uwolnić polskich jeńców). Z rozwoju sytuacji zadowolony był również Churchill który snuł plany przeniesienia ciężarów walk na wschód (co za tym idzie zmniejszenia częstotliwości bombardowania Anglii).

"Oby tylko ci biedni Rosjanie jak najdłużej się bronili - premier zwrócił się podczas porannej odprawy do Anthony'ego Edena, szefa brytyjskiej dyplomacji - Musimy im pomóc - dodał nie wyciągając z ust grubego cygara". Szef brytyjskiego rządu niezwłocznie zwrócił się do rządu w Moskwie z zapewnieniem wszelkiej pomocy w celu pokonania wspólnego wroga. Jednak problemem był fakt, że ZSRR już wcześniej dopuściło się ataku na Polskę (sojusznika Brytyjczyków).

Nieprzyjemna atmosfera była wyczuwalna już od samego początku spotkań Sikorskiego z Iwanem Majskim (radziecki ambasador w Londynie), który dał do zrozumienia, że strona rosyjska nie będzie na razie omawiać kwestii granic. Dodatkowo stronę polską ponaglali Brytyjczycy a gdyby tego było mało to Sikorski miał przeciwników również we własnym obozie:

" Podejmuje pan pochopne działania za plecami rządy - krytykował premiera Marian Seyda, minister sprawiedliwości"

"Gotowość ZSRR do unieważnienia umów z Niemcami nic nam nie daje pod względem prawnym - wtórował generał Kazimierz Sosnkowki, minister bez teki"

Również opozycja nie pozostawiała na Sikorskim suchej nitki (Stronnictwo narodowe i część działaczy PPS) którzy uważali, że z podpisaniem porozumienia należy wstrzymać się jak najdłużej bo wtedy Stalin zgodzi się na wszystkie polskie żądania.

"To może być szansa, żeby wyciągnąć z więzień i łagrów setki tysięcy rodaków - daremnie starał się przekonywać oponentów Sikorski"

Nic to nie dało a August Zalewski, minister Spraw Zagranicznych, Seyda i Sosnkowski w proteście złożyli dymisje.

"W takim razie podpiszę układ na własną odpowiedzialność - zakomunikował Sikorski"

30 lipca 1941 roku podpisano układ Sikorski - Majski na mocy którego można było utworzyć w ZSRR polską armię oraz strona rosyjska uznawała pakt z Niemcami z 1939 roku za nieważny. Dowódcą armii został gen. Anders. Żołnierze, którzy docierali do punktów werbunkowych byli cieniami samych siebie. Poza tym pomimo umowy w łagrach dalej pozostawało wielu naszych rodaków. Do tego brakowało wielu oficerów. 4 miesiące po podpisaniu porozumienia W. Sikorski udał się do Moskwy aby upomnieć się o Polaków w więzieniu. Jednak Stalin zapewniał, że są to tylko przejściowe trudności a pytania o oficerów obracał w żart. Radziecki przywódca utrudniał funkcjonowanie naszej armii. Miejsce formowania armii przeniesiono z Tatiszczewa i Tockoje w pobliże Samarkandy w Uzbekistanie. Podczas marszu Polakom towarzyszyły temperatury -50 stopni by na miejscu zastał ich klimat prawie tropikalny. Dodatkowo Stalin zmniejszył liczbę racji z 70 tys. (dla 75 tys. żołnierzy) do zaledwie 26 tys. !!! (Gen. Anders zdołał wyprosić zwiększenie racji do 44 tys.). Aby nie narażać żołnierzy uzyskano zgodę Stalina na ewakuację wojska do Iranu.

Dodatkowym problemem było odkrycie przez wojska III Rzeszy zbrodni Katyńskiej która z oczywistych względów wywołała w Polakach wściekłość.

"W tym wypadku milczeć nie możemy - powiedział 13 kwietnia do współpracowników zebranych w gabinecie Rady Ministrów [gen. Sikorski]"

Następnie spotkał się z Winstonem Churchilem który starał się go uspokoić

"Niezależnie od tego, co pan zrobi, życia tym ludziom nie przywróci - [...]"

"Nawet jeżeli ja nie zareaguję zrobią to moi rodacy - Sikorski pozbawił gospodarza złudzeń co do reakcji strony polskiej"

W tym samym dniu radio moskiewskie nadało komunikat według którego polskich oficerów zabili naziści.

17 kwietnia strona polska zgłosiła się do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża z prośbą o zbadanie zbrodni. Podobną prośbę zgłosili Niemcy. Strona Radziecka była wściekała. Oskarżyła nas o współpracę z Hitlerem oraz wypowiedziała układ Sikorski-Majski.

Z Gibraltaru gen. Sikorski zamierzał polecieć na Bliski Wschód w celu przeglądu tamtejszych wojsk oraz uspokojeniu nastrojów. Niestety, do celu nie doleciał. Później jesienią w 1943 roku doszło do rozmów Wielkiej Trójki w Teherania a rok po katastrofie komuniści osadzili w Polsce przychylny sobie rząd.

Dobrze, zatem komu mogło zależeć na życiu polskiego generała?
1. ZSRR:
Sikorski był dla sowietów bardzo niewygodny. W okolicy Gibraltaru zginął bowiem polityk silny który istotnie, był gotowy na porozumienie z Rosją ale na własnych warunkach. Stalin zaś dążył do bezwarunkowego podporządkowania sobie Polski.

2. Brytyjczycy:
Naszemu sojusznikowi nie na rękę mógł być człowiek, który miał przysłowiową kosę ze Stalinem. Dodatkowo sprawa Katynia mogła bardzo skomplikować potencjalny sojusz a aliantom zależało na wsparciu armii czerwonej. Dlatego to właśnie nasz sojusznik mógł upozorować wypadek.

Wątpliwości budzi już sama liczba osób, które feralnego wieczoru znalazły się na pokładzie Liberatora. Według niektórych wersji mogło być ich 20, a nawet 24. A to oznaczałoby, że dla części zabrakło miejsc siedzących. Z drugiej strony, jak przypomina dr Tadeusz A. Kisielewski, politolog od lat badający okoliczności gibraltarskiej katastrofy, nie ma choćby jednego świadka, który widziałby jak do samolotu wsiada ppor. Zofia Leśniowska, córka gen. Sikorskiego, a jednocześnie jego sekretarka i szyfrantka. „Podobno pierwsi nurkowie znaleźli jej ciało, lecz nie wydobyli go, przesądnie obawiając się, że dotknięcie włosów topielicy sprowadzi na nich nieszczęście” – pisał Kisielewski w książce pt. „Zamach. Tropem zabójców generała Sikorskiego”. Podobno, bo zarówno on, jak też historyk i publicysta Dariusz Baliszewski przytaczają historię charakterystycznej bransoletki, z którą Leśniowska nigdy się nie rozstawała, a która została odnaleziona w kairskim hotelu „Mena House”. Według badaczy, Leśniowska przebywała już tam po katastrofie, uprowadzona z Gibraltaru przez Sowietów. Pozostawienie bransoletki miało stanowić sygnał, że żyje. Kilka lat później córkę Sikorskiego ponoć widział w łagrze cichociemny Tadeusz Kobyliński. [Polska-Zbrojna]

Na tym jednak nie koniec. Poważne wątpliwości budzą zeznania kpt. Prchala. Nie potrafił on podać dokładnych okoliczności katastrofy. Poza tym w momencie wyłowienia przez ekipy ratunkowe miał na sobie kamizelkę ratunkową. Piloci nie mieli w zwyczaju jej zakładać w momencie startu. Sam Prchal zaklinał się, że tego nie zrobił, nie potrafił jednak powiedzieć, kto i kiedy zdążył to zrobić. Według oficjalnej wersji, po awarii steru samolot zaczął pikować i uderzył o powierzchnię morza, by kilka minut później pójść na dno. Tymczasem Tadeusz A. Kisielewski we wspomnianej już książce przytacza relację brytyjskich żołnierzy, którzy feralnego wieczoru poszli się kąpać w Zatoce Katalońskiej i mieli okazję widzieć lot Liberatora. Według nich, samolot łagodnie wodował, co w owym czasie na Gibraltarze nie należało do rzadkości. Żołnierze widząc to zaczęli się nawet śmiać z załogi. [Polska-Zbrojna]

Warto zaznaczyć, że to wyłącznie teorie. Zgodnie z oficjalną wersją był to jedynie tragiczny wypadek natomiast wyjątkowo podejrzane jest utajnienie dokumentów przez rząd brytyjski do 2033r. Raczej gdyby nie mieli czegoś na sumieniu to by je odtajnili.

Czy jednak rzeczywiście oznacza to, że 4 lipca 1943 roku doszło do zamachu? – Wielu naukowców przeczy tej tezie – przypomina Krajewski i wymienia choćby specjalistę od lotnictwa Jerzego Zięboraka. – Swego czasu był on częstym gościem naszego muzeum. Zbierał materiały do analizy ostatniego lotu Liberatora. Przeprowadził ją, a efektem jego pracy stała się książka, w której udowadniał, że przyczyną katastrofy były poważne przeciążenie samolotu oraz błędy pilotów – podkreśla Krajewski. [Polska-Zbrojna]

Część teorii dotyczących zamachu podważyło też śledztwo, które od 2008 roku prowadził Instytut Pamięci Narodowej. Prokuratorzy nakazali ekshumować i dokładnie przebadać szczątki gen. Sikorskiego, które 15 lat wcześniej zostały przeniesione z Wielkiej Brytanii na Wawel, a także ciała dwóch jego współtowarzyszy. – Obraz sekcyjny oraz wyniki badań dodatkowych ukazały, że śmierć pokrzywdzonych nastąpiła w przebiegu wypadku komunikacyjnego w okolicznościach zbliżonych do tych ustalonych przez komisję brytyjską z 1943 roku – informował wówczas prokurator Marcin Gołębiewicz z IPN w Warszawie. Jednocześnie zastrzegł, że zgromadzone materiały nie pozwalają jednoznacznie wykluczyć sabotażu, który miał doprowadzić do katastrofy. Ostatecznie śledztwo zostało umorzone. [Polska-Zbrojna]

@Kgorecki2500 taktyczny