Uchodźcy na granicy z Białorusią nie mieli lekko, bo byli narzędziem w rękach Rosji, ale daleko im było do spartańskich warunków. Gros uchodźców na samej linii płotu to zwykli mężczyźni poubierani w markowe ubrania. Rodziny też były, ale w mniejszości. Dość powiedzieć, że gdy rzucali w nas kamieniami, albo na Kuźnicy próbowali forsować bramki, a my musieliśmy używać armatki wodnej, to nigdzie nie było tam kobiet. No to oczywiste raczej, ale nie jest tak, że kobiety z dziećmi zostały na tyłach - ich tam po prostu nie było. Główne miejsce zbioru uchodźców było mniej więcej 4 km od Kuźnicy w szczerym polu, w pierwszym rzucie staliśmy pod płotem w tym samym miejscu 3 tygodnie i średnio po dwóch dniach uchodźcy wracali spod płotu wgłąb Białorusi. Nikt tam nie cierpiał, często zagadywali przez płot, nie prosili o jedzenie, choć jak wspomniałem czasami żołnierze Białoruscy zmuszali do pozostania w miejscu, najczęściej tuż przed przyjazdem białoruskiej telewizji. Zdarzały się przypadki, gdy siedzieli wygłodniali, wówczas nasza strona dawała im wodę lub jakieś posiłki, ale później zabroniono nam tego. Jestem bardzo empatycznym człowiekiem, ale tam nie czułem żadnego współczucia. Nie dlatego, że to obcy ludzie. Nikt po prostu nie potrzebował tam pomocy. Białoruś używała ich do destabilizacji regionu, a oni uciekali do lepszego świata. Teraz krótko o naszej stronie: najgorzej mieli żołnierze, bo tam faktycznie beton level master i zakaz stawiania własnych lepianek nawet przy -20 stopniach zimą. Potem to się zmieniło. Najlepiej miało SG, jeździli sobie wzdłuż płotu, najbardziej dofinansowana formacja. Policja nie miała źle, bo spaliśmy w hotelach 3gwiazdkowych, jedzenie było podstawowe, suchy prowiant, ale z granicy zwozili się nadgodziny, bo format służby wynosił 15h służby - dzien noc i na zmianę. Pieniądze z tego były dobre, choć wyjazdy były przymusowe i rzucenie elki wiązało się z ostracyzmem. Ja wolałbym ten czas spędzić z rodzina, ale służba nie drużba. Ogromne wsparcie Podlasia, nawet później, gdy przynosili nam posiłki. Liczne transparenty ze wsparciem na drzewach, przystankach i wdzięczność w sklepach. O uchodźcach krąży wiele mitów, wiktymizuje się ich, albo przesadnie wybiela, lecz ci „nasi” białoruscy mieli naprawde niezle. Nie była to bajka, bo smród palonych ognisk, świerków, ziemianki i ciągły stukot przelatujących helikopterów nie należą do najlepszych warunków. Niemniej gdybym miał mieć naprzeciw oponentów z jakiegos kraju, to wybrałbym Polską stronę. Granica to piękne wspomnienia, dziesiątki godzin przy ognisku, zwiedzanie w czasie wolnym Podlasia, żubry w obejściu - rewelacja. Ale każda podróż ma swój koniec. Jednego jestem pewny - film Holland to karykatura rzeczywistości.