"Podpoznański Katyń – kto z Państwa o nim słyszał?
Kto wie, ilu Polaków Sowieci zamordowali w Katyniu?
Około 4400.

A wiecie, że w Lasach Zakrzewsko-Palędzkich, zaledwie kilka kilometrów od granicy Poznania, Niemcy zamordowali w latach 1939-42 przynajmniej 4500 Polaków? A być może dużo więcej. Liczba ofiar jest dziś niemożliwa do ustalenia, bo w 1944 Niemcy zdążyli przed nadchodzącym frontem – ekshumowali ciała i spalili je.

Liczba 4500 przyjęta została w latach 60. na podstawie zapisków świadka, Antoniego Dorny, który naliczył 134 transporty z więźniami. Ale zapewne nie zarejestrował wszystkich. Dziś poważnie traktuje się także szacunki mówiące o kilkunastu tysiącach pomordowanych.

Kogo mordowali Niemcy? Inteligencję, studentów, księży, powstańców wielkopolskich – elitę.

Mordów dokonywało Gestapo, a obsługę „techniczną” w tym kopanie dołów, zapewniali niemieccy mieszkańcy pobliskiej wsi Zakrzewo, do 1939 roku obywatele polscy. Dostawali za to markę dziennie, dzielili między także sobą rzeczy ofiar – podział odbywał się w zakrzewskiej szkole (jednak najcenniejsze przedmioty kradli bezpośrednio gestapowcy), a po każdej masowej egzekucji byli zapraszani na libacje alkoholowe w miejscowej restauracji.

Skąd znamy takie szczegóły? Z przesłuchań dwóch esesmanów dokonanych przez GRU w 1948 roku.

Tę straszliwą zbrodnię prawie zupełnie zapomniano. Nawet w raporcie o stratach wojennych przygotowanym przez rząd PiS została ona praktycznie pominięta. Pamięć o niej kultywuje się dziś jedynie w gminie Dopiewo na terenie której została popełniona. To włodarze tej gminy, miejscowi nauczyciele i uczniowie dbają o groby – głównie symboliczne.
Strasznie to smutne."