KAZIMIERZ WIERZYŃSKI to jeden z najwybitniejszych poetów polskich XX wieku, być może nawet najwybitniejszy. Z racji przekonań politycznych i bezkompromisowego antykomunizmu (bo jak można "kompromisować" dobro ze złem?) został skazany - nie tylko przez władze Polski Ludowej - na zapomnienie. Współtwórca grupy poetyckiej Skamander. Tylko on i Jan Lechoń (właściwie: Leszek Serafinowicz) do końca pozostali niezłomni. Jarosław Iwaszkiewicz przepuszczał młode talenty przez "łóżko" (niekoniecznie dosłownie, jak np. w przypadku Miłosza), w Polsce Ludowej stał się urzędowym celebrytą i "pożytecznym idiotą"; Julian Tuwim pokochał Józefa Stalina; Antoni Słonimski stał się funkcjonariuszem komunistycznym średniego szczebla. Ale to oni są nagłaśniani i stale publikowani od kilkudziesięciu lat...

Życie i twórczość Kazimierza Wierzyńskiego przywrócił nam w znakomitym studium Wojciech Wencel "Wierzyński. Sens ponad klęską. Biografia poety". Piękna polszczyzna a rzecz dogłębnie przemyślana. Bardzo gorąco polecam.

Tu przypominienie tylko dwóch fragmentów twórczości Wierzyńskiego:

---------------------------------

Na rozwiązanie Armii Krajowej

Za dywizję wołyńską, nie kwiaty i wianki -

Szubienica w Lublinie. Ojczyste Majdanki.

Za sygnał na północy, bój pod Nowogródkiem -

Długi urlop w więzieniu. Długi i ze skutkiem.

Za bój o naszą Rossę, Ostrą Bramę, Wilno -

Sucha gałąź lub zsyłka na rozpacz bezsilną.

Za dnie i noce śmierci, za lata udręki -

Taniec w kółko: raz w oczy a drugi raz w szczęki.

Za wsie spalone, bitwy, gdzie chłopska szła czeladź -

List gończy, tropicielski: dopaść i rozstrzelać!

Za mosty wysadzone z ręki robotniczej -

Węszyć gdzie kto się ukrył, psy spuścić ze smyczy.

Za wyroki na katów, za celny strzał Krysta -

Jeden wyrok: do tiurmy. Dla wszystkich. Do czysta!

Za Warszawę, Warszawę, powstańcze zachcianki -

Specjalny odział śledczy: "przyłożyć do ścianki".

* * *

Zwinąć chorągiew z masztu. Krepą jest zasnuta

Za dywizję Rataja, Okrzei. Traugutta.

Pociąć sztandar w kawałki. Rozdać śród żołnierzy,

Na drogę, niech go wezmą. Na sercu niech leży.

8 lutego 1945 r.

---------------------------------

Suche gałęzie

Suche gałęzie czekają

Na Prometeuszów zakutych i rozpętanych

(Zakutych jak tępe łby

Rozpętanych w ochlaju władzy)

Na Spartan gotowych strącać ze skały

Na Rolandów dmących w róg obfitości

Na Robespierrów z pełnymi majtkami

Na Makrotów patriotów

Na katolików w stanie łaski ubeckiej

Na bezsens polski w kraju i za granicą

Na wszystkich

I na wszystko

Co można tu wpisać

Z Xiąg (tego) Rodzaju Ludzkości

Nie dajcie długo czekać

Suchym gałęziom

Na zasłużonych

(z tomu "Czarny Polonez" Paryż 1968)

Za zdemaskowanie "katolików w stanie łaski ubeckiej" należałaby mu się polityczna Nagroda Nobla.

KSIĄŻKA JESZCZE DO NABYCIA:

https://bonito.pl/k-20041886-wierzynski-sens-ponad-kleska